Ông Nguyễn Xuân Thu bắt đầu quá trình công tác trong ngành Tư pháp từ năm 1995 với chức danh giảng viên của Trường Đại học Luật Hà Nội. Trải qua 29 năm gắn bó với công tác giảng dạy (trong đó có 27 năm làm giảng viên, giảng viên chính, 02 năm làm giảng viên thỉnh giảng), ông Nguyễn Xuân Thu đã dành nhiều thời gian, tâm huyết trong việc nghiên cứu các vấn đề mang tính lý luận và thực tiễn về xây dựng, hoàn thiện, tổ chức thực hiện pháp luật để đúc rút kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng truyền đạt cho các thế hệ sinh viên, học viên và hướng dẫn hơn 100 học viên bảo vệ thành công luận văn thạc sỹ, luận án Tiến sĩ chuyên ngành luật.
Ngoài công tác giảng dạy, ông Nguyễn Xuân Thu còn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, là chủ biên, tham gia biên soạn nhiều giáo trình đào tạo cử nhân luật (Giáo trình Luật lao động, Giáo trình Luật an sinh xã hội, Giáo trình Luật người khuyết tật…), giáo trình đào tạo các chức danh tư pháp, bổ trợ tư pháp (các giáo trình về nghiệp vụ thi hành án, kỹ năng nghề luật sư, nghề công chứng, nghề đấu giá, nghề thừa phát lại, đào tạo chung nguồn thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư); chỉ đạo, chủ trì, tham gia nhiều đề tài, đề án khoa học cấp nhà nước, cấp bộ, cấp cơ sở phục vụ trực tiếp cho công tác đào tạo luật, nghề luật, xây dựng và hoàn thiện chính sách pháp luật liên quan; biên tập duyệt đăng nhiều bài Tạp chí Nghề luật, viết và công bố nhiều bài trên các các tạp chí khoa học pháp lý có uy tín trong nước và quốc tế, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, chủ tịch Hội đồng thẩm định giáo trình, đề tài nghiên cứu khoa học, chủ trì Hội thảo, Hội nghị khoa học và tham gia nhiều hoạt động khoa học khác. Ông Nguyễn Xuân Thu luôn hoàn thành vượt định mức giờ chuẩn giảng dạy, giờ nghiên cứu khoa học và giờ thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn khác của giảng viên.

 

Ông Nguyễn Xuân Thu có 03 sáng kiến được Hội đồng thi đua khen thưởng cấp Bộ công nhận. Ông cũng rất quan tâm, tham gia các hoạt động hướng nghiệp, tổ chức các hoạt động phong trào cho sinh viên, học viên (hoạt động thực tập, kiến tập,…) để các sinh viên, học viên chủ động, tự tin trong quá trình chuẩn bị hành trang bước vào hoạt động nghề nghiệp của mình, nhiều sinh viên, học viên ra trường đã được tuyển dụng, tiếp nhận vào các cơ quan trong hệ thống chính trị, các tổ chức, doanh nghiệp, đóng góp cho sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Ông luôn được các đồng nghiệp và học viên quý mến, kính trọng.
Đối với công tác xây dựng Bộ, ngành Tư pháp, ông Nguyễn Xuân Thu đã tham gia trực tiếp vào việc xây dựng, thẩm định nhiều văn bản, đề án lớn của Bộ, ngành Tư pháp; cùng tập thể Lãnh đạo Học viện luôn tích cực, chủ động trong việc chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ triển khai các nhiệm vụ của Bộ, ngành và hưởng ứng các phong trào thi đua của Bộ Tư pháp.
Ông Nguyễn Xuân Thu cũng luôn hoàn thành tốt các nhiệm vụ được phân công với tư cách là thành viên Hội đồng khoa học Bộ Tư pháp; Trưởng Ban Tổ chức - Văn phòng, Ủy viên Ban Thường vụ Công đoàn Bộ Tư pháp; Hội thẩm nhân dân Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội và các nhiệm vụ khác được cấp ủy cấp trên và Lãnh đạo Bộ giao.
Đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo các mặt công tác của Học viện Tư pháp, ông Nguyễn Xuân Thu chủ trì xây dựng các văn bản, đề án lớn nhằm định hướng tổ chức, hoạt động của Học viện, cơ bản hoàn thiện thể chế nội bộ tại Học viện; xây dựng đội ngũ viên chức, người lao động Học viện Tư pháp có phẩm chất đạo đức tốt, lập trường tư tưởng vững vàng, có năng lực, trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ, ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại; phát huy truyền thống đoàn kết, xây dựng môi trường văn hóa công sở chuyên nghiệp, từng hước hiện đại, xây dựng tập thể Học viện Tư pháp trong sạch, vững mạnh, khắc phục mọi khó khăn, thử thách để hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ chính trị được giao; tham gia chỉ đạo thực hiện hiệu quả công tác bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức ngành Tư pháp, cán bộ pháp luật, pháp chế...của các Bộ, ngành khác và các doanh nghiệp, lãnh đạo công tác nghiên cứu khoa học ngày càng đạt chất lượng, hiệu quả cao, phục vụ hiệu quả hoạt động đào tạo, bồi dưỡng trong tình hình mới và Tạp chí Nghề luật đảm bảo đúng tôn chỉ, mục đích, đúng pháp luật, ngày càng bài bản, chuyên nghiệp hơn và thực sự trở thành diễn đàn khoa học, trao đổi chuyên môn của các giảng viên, học viên, các chức danh tư pháp, bổ trợ tư pháp; công tác tư vấn pháp luật cũng có nhiều đổi mới; chỉ đạo công tác hợp tác trong nước và quốc tế có nhiều khởi sắc, góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng chức danh tư pháp, bổ trợ tư pháp, cán bộ làm công tác pháp luật, pháp chế; chỉ đạo công tác tài chính, đảm bảo cơ sở vật chất đáp ứng tương đối tốt điều kiện làm việc, giảng dạy và học tập của Học viện Tư pháp; chỉ đạo tổ chức hiệu quả các phong trào thi đua do Thủ tướng Chính phủ, Trung ương và Bộ phát động.
Về thực hiện chức trách, nhiệm vụ trong công tác Đảng, đoàn thể và công tác khác, với cương vị Bí thư Đảng ủy, ông Nguyễn Xuân Thu luôn hoàn thành tốt vai trò người đứng đầu cấp ủy Học viện Tư pháp, lãnh đạo công tác Đảng, Công đoàn, Đoàn Thanh niên và Chi hội Cựu chiến binh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Công tác Đảng của Học viện Tư pháp được thực hiện bài bản, đồng bộ, toàn diện, đúng quy định. Hoạt động của Công đoàn ngày càng hiệu quả, đảm bảo tốt đời sống vật chất và tinh thần của viên chức, người lao động. Hoạt động của Đoàn Thanh niên ngày càng có chiều sâu, gắn liền với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Học viện, của Bộ, ngành Tư pháp, phát huy tốt vai trò xung kích của thanh niên. Hoạt động của Chi hội Cựu chiến binh được thực hiện tốt, các hội viên phát huy tốt vai trò của “Anh bộ đội cụ Hồ”, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Với những thành tích đó, ông Nguyễn Xuân Thu có 02 lần được ghi nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua ngành Tư pháp và 09 lần được ghi nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở. Ông cũng được Chủ tịch nước CHDCND Lào tặng Huân chương hữu nghị, nhiều lần được nhận Bằng khen của Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương, của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, của Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội, của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, của Công đoàn Viên chức Việt Nam; được vinh danh “Gương sáng pháp luật” năm 2023. Đặc biệt, năm 2024, ông Nguyễn Xuân Thu vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý “Nhà giáo ưu tú”.